در یک نگاه: تجهیزات فوتسال یعنی هر وسیله‌ای که بازیکن برای بازی در سالن لازم دارد: کفش زیره‌صاف (IC)، توپ مخصوص فوتسال، ساقبند و جوراب. دروازهبان علاوه بر این‌ها دستکش و محافظ زانو و آرنج می‌خواهد. کفش مهم‌ترین قلم است و اشتباه در نوع زیره یا سایز، هزینهٔ دوباره‌خرید دارد.
فوتسال بازیِ سرعت و تماس‌های کوتاه با توپ روی سطحی سفت و صاف است؛ همین سطح، فهرست تجهیزاتش را از فوتبال چمنی جدا می‌کند. بازیکنی که برای اولین بار به سالن می‌رود معمولاً با یک کفش کهنهٔ اسپرت شروع می‌کند و بعد از دو جلسه لیز خوردن، درد ساق یا توپی که زیر پا درست کنترل نمیشود، می‌فهمد «تجهیزات فوتسال چیست» فقط یک اسم کلی نیست، مجموعه‌ای از چهار پنج قلم است که هرکدام کار مشخصی دارد. این راهنما این مجموعه را به‌صورت یک مدل ساده تعریف می‌کند و برای هر قلم می‌گوید چه کاری می‌کند، چه کسی به آن نیاز دارد و کجا باید دقت کرد.
بازیکن میدانی فوتسال حداقل به چهار قلم نیاز دارد: کفش مخصوص سالن، توپ فوتسال، ساقبند و جوراب مناسب. دروازهبان این فهرست را با دستکش و محافظ‌های زانو و آرنج کامل می‌کند.
برای اینکه فهرست قابل‌حفظ باشد، میشود آن را به چهار جزء تقسیم کرد:
جدول زیر این چهار جزء را کنار هم می‌گذارد:
| جزء | اقلام | چه کسی نیاز دارد | اولویت خرید |
|---|---|---|---|
| پا | کفش IC، جوراب | همهٔ بازیکنان | اول |
| توپ | توپ فوتسال | تیم یا فرد (تمرین) | دوم |
| محافظت | ساقبند | همهٔ بازیکنان | سوم |
| دروازه‌بانی | دستکش، زانوبند، آرنجبند | فقط دروازهبان | بسته به پست |
اگر بودجه محدود است، ترتیب منطقی همین جدول است: اول پا، بعد توپ و محافظت، و در آخر تجهیزات دروازه‌بانی در صورت نیاز.
کفش فوتسال کفشی با زیرهٔ صاف و غیرلغزنده است که برای زمین‌های سفت سالنی طراحی شده و کد معمول آن IC (Indoor Court) است. کفش فوتبال برعکس، استوک یا میخ دارد تا در چمن گیر کند.
این تفاوت فقط ظاهری نیست. روی پارکت یا سطح سالن، استوک باعث گیرکردن پا و فشار روی زانو و مچ میشود، و زیرهٔ صاف روی چمن طبیعی کشش لازم را ندارد. برای مقایسهٔ کامل پارامتر به پارامتر، مقالهٔ «تفاوت کفش فوتسال و فوتبال: جدول مقایسهٔ کامل» را ببینید؛ اینجا فقط دو نکتهٔ کاربردی لازم است:
برندهای شناخته‌شده‌ای مثل نایک، آدیداس، جوما، میزانو، پوما و آسیکس خط کفش فوتسال دارند. از مدل‌هایی که در فروشگاه موجود است میشود به Nike Tiempo Legend 10 Academy IC، Joma Top Flex و Adidas Top Sala اشاره کرد. انتخاب بین برندها بیشتر به فرم پا و سبک بازی برمی‌گردد (مقایسهٔ نایک و آدیداس در مقالهٔ جداگانه‌ای آمده است).
سایز کفش فوتسال بین برندها یکسان نیست و همان عدد ممکن است در یک برند راحت و در برند دیگر تنگ باشد. بهترین روش اندازه‌گیری طول پا و مقایسه با جدول همان برند است. برای این کار صفحهٔ راهنمای سایز فروشگاه و مقالهٔ «چطور سایز درست کفش فوتسال را بدون امتحان‌کردن انتخاب کنیم؟» کمک‌کننده است. اگر مطمئن نیستید، قبل از خرید با پشتیبانی مشورت کنید؛ فروشگاه امکان تعویض سایز هم دارد.
توپ فوتسال کوچکتر از توپ فوتبال است و پرش کمتری دارد، چون بازی روی سطح سفت با تماس‌های سریع و کنترل‌شده انجام میشود. توپ فوتبال معمولی روی سالن بیش از حد میپرد و کنترلش سخت است.
نکتهٔ عملی این است که توپ تمرینی و توپ مسابقه همیشه یکی نیستند. توپ‌های مسابقه، مثل مدل‌های برند مولتن که در فروشگاه موجود است، از نظر دوخت و یکنواختی پرش دقیق‌تر ساخته می‌شوند و معمولاً گران‌ترند. برای تمرین‌های روزمره یا بازی دوستانه، توپ ساده‌تر کفایت می‌کند. قبل از خرید به این موارد نگاه کنید:
ساقبند از استخوان ساق پا در برابر ضربه محافظت می‌کند و جوراب مناسب از لیزخوردن پا داخل کفش و تاول جلوگیری می‌کند. هر دو ارزان‌تر از کفش‌اند، ولی کم‌اهمیت نیستند.
ساقبند: تصادم ساق با ساق یا با کفش حریف در فوتسال شایع است. ساقبند را باید زیر جوراب یا با بند مخصوص ثابت کرد. اندازهٔ آن به قد و طول ساق بستگی دارد؛ ساقبند خیلی کوچک پوشش کافی نمی‌دهد و خیلی بزرگ جابه‌جا میشود. جدول انتخاب بر اساس قد در مقالهٔ «ساقبند فوتسال چه سایزی بخرم؟» آمده است.
جوراب: جوراب معمولی روی سطح سالن و داخل کفش زیره‌صاف ممکن است بلغزد. جوراب‌های ضدلیز و کفی‌دار برای کاهش همین لغزش و تاول ساخته شده‌اند، و انواع استوپدار هم برای جلوگیری از سر خوردن پا در کفش وجود دارد. تفاوت این سه نوع در مقالهٔ «جوراب فوتسال چه فرقی با جوراب معمولی دارد؟» مقایسه شده است.
دروازهبان فوتسال علاوه بر تجهیزات بازیکن میدانی، دستکش مخصوص، زانوبند و آرنجبند لازم دارد، چون در فوتسال زیاد روی سطح سفت میافتد و شیرجه میزند. چمن نرم فوتبال این ضربه‌ها را جذب می‌کند، ولی کف سالن نه.
اقلام اصلی این بخش:
فروشگاه محافظ‌های زانو و آرنج دروازه‌بانی را از برندهایی مثل جوناس، آسیکس و نایک عرضه می‌کند. بسیاری از دروازه‌بان‌ها کفش و جوراب مخصوص را هم در همین فهرست می‌گذارند، اما اولویت اول معمولاً محافظ‌هاست، چون جلوی آسیب جدی را می‌گیرند.
نیازی نیست همهٔ اقلام را یک‌جا بخرید. ترتیب زیر برای بیشتر بازیکنان آماتور منطقی است:
برای اصالت کالا نکتهٔ مهمی وجود دارد: کفش و تجهیزات برندهای معتبر در بازار نمونهٔ تقلبی هم دارند. خرید از فروشگاهی که ضمانت اصالت و امکان تعویض سایز می‌دهد، ریسک اشتباه را کم می‌کند. اگر در انتخاب نوع کفش یا سایز تردید دارید، پیش از پرداخت از مشاورهٔ فروشگاه استفاده کنید.
برای دیدن اقلام موجود، از کفش و توپ تا تجهیزات دروازه‌بانی، می‌توانید به فوتسال شاپ سر بزنید و دسته‌بندی‌ها را مرور کنید.
اگر فقط یک قلم می‌توانید بخرید، کفش IC مناسب با سایز درست را بخرید. بعد جوراب و ساقبند، سپس توپ، و در آخر تجهیزات دروازه‌بانی اگر پستتان ایجاب می‌کند. هر قلم کار مشخصی دارد و تهیهٔ مرحله‌به‌مرحلهٔ آن‌ها هم هزینه را پخش می‌کند و هم به شما فرصت می‌دهد نیاز واقعی‌تان را بشناسید.
حداقل تجهیزات لازم برای شروع فوتسال چیست؟
برای بازیکن میدانی حداقل کفش مخصوص سالن (IC)، جوراب مناسب و ساقبند. توپ را معمولاً تیم یا باشگاه تأمین می‌کند، ولی برای تمرین شخصی می‌توانید توپ فوتسال جداگانه بخرید.
آیا برای فوتسال میشود از کفش فوتبال استفاده کرد؟
توصیه نمیشود. کفش فوتبال استوک یا میخ دارد و روی کف سفت سالن پا را گیر میاندازد و فشار روی زانو و مچ را بالا میبرد. کفش فوتسال با زیرهٔ صاف برای سالن ساخته شده است.
تجهیزات دروازهبان فوتسال چه فرقی با بازیکن میدانی دارد؟
دروازهبان علاوه بر کفش و جوراب، دستکش، زانوبند و آرنجبند لازم دارد، چون روی سطح سفت زیاد میافتد و شیرجه میزند و محافظها ضربهٔ برخورد را کم میکنند.
توپ فوتسال با توپ فوتبال چه فرقی دارد؟
توپ فوتسال کوچکتر است و پرش کمتری دارد تا در بازی سریع روی سطح سفت قابلکنترل باشد. توپ فوتبال معمولی روی سالن بیش از حد میپرد.
ساقبند در فوتسال اجباری است؟
در بازیهای رسمی معمولاً اجباری است و در بازیهای دوستانه هم برای جلوگیری از آسیب ساق توصیه میشود. سایز آن باید با قد و طول ساق پا هماهنگ باشد.
